TÍNH CÁCH LÁ MẶT LÁ TRÁI CỦA NHỮNG NGƯỜI CẦM QUYỀN CAM BỐT

Vào những thập niên 60 và 70 của thế kỷ trước, chính quyền Hà Nội đã lắm phen phải chịu cay đắng vì sự tráo trở của ông hoàng Norodom Sihanouk. Ngày hôm trước ông ta còn nói sẽ hết lòng giúp đỡ quân đội Bắc Việt đang trú ngụ tại nước ông ta để thực hiện các cuộc đột nhập vào các tỉnh sát biên giới của Nam Bộ, ngày hôm sau ông ta đã bật đèn xanh cho bộ trưởng quốc phòng Lon Nol xua quân đánh đuổi Việt Cộng. Chính vì sự tráo trở này mà chính quyền Hà Nội do muốn được việc đã liên tục phải ve vãn phỉnh nịnh “xăm đéc” (bố) Sihanouk.

Sau năm 1975, khi đã giành được chính quyền trong sự phối hợp với quân đội cộng sản Việt Nam, các đồng chí Pol Pot, Yeng Sary, Khieu Samphan lập tức trở mặt đánh chiếm các tỉnh biên giới của Việt Nam với cớ đòi đất của ông cha.

Nhưng những sự trở mặt đó đã thuộc về quá khứ, và là thái độ của những kẻ chưa từng lệ thuộc Việt Nam.

Còn bây giờ thì chúng ta đang chứng kiến sự tráo trở của kẻ được chính quyền Hà Nội nhấc đặt lên vị trí quyền lực cao nhất ở đất nước này.

Hãy nhớ lại, vào tháng 1 năm 1979, sau khi quân đội Việt Nam thừa thắng đánh thẳng sang Cam Bốt, đuổi quân Pol Pot sang sát biên giới với Thái Lan, một chính quyền gọi là của người Cam Bốt được dựng nên, với người đứng đầu là Pen Sovan, được quân Việt Nam mang theo về Cam Bốt.

Rồi sau ngày 1 tháng 12 năm 1981, người ta bỗng nhiên không còn thấy mặt mũi cũng như bóng dáng hơi hướng của cái ông Pen Sovan này nữa. Người thay thế ông ta trên danh nghĩa là Heng Samrin, nhưng trên thực tế, người tiếp quản vị trí quyền lực cao nhất của nhà nước Cam Bốt là một nhân vật mới toanh: ông Hunsen, người hiện nay vẫn đang là thủ tướng Cam Bốt và đang làm mưa làm gió tại đó.

Ông Lê Đức Thọ, cố vấn Việt Nam bên cạnh chính quyền mới của Cam Bốt, – vâng, thực chất chính là cá nhân ông Thọ quyết việc này – đã nhẹ nhàng nhấc quân cờ Pen Sovan xuống và đặt lên đó một quân cờ mới với cái tên Hunsen mà không thèm cho báo chí giải thích lấy một lời. Ông muốn tỏ cho thiên hạ thấy “tao muốn làm gì thì làm, tao không cần giải thích”. Nhưng ngày nay thì sách báo nói về ông Hunsen cứ như là ông ta ngay từ đầu đã là nhân vật số Một.

Cuối thập niên 1980, những khó khăn chồng chất do làm ăn thất bát và bị cấm vận tứ phía buộc Việt Nam phải rút quân đội khỏi Cam Bốt, trả lại quyền tự quyết do dân tộc này, và Cam Bốt đã mời ông hoàng Sihanouk trở về làm bình phong để đạt được sự thừa nhận của quốc tế.

Khi đó, được hỏi liệu như vậy thì Cam Bốt có bị mất chủ nghĩa xã hội hay không, Hunsen đã nói đại ý là Cam Bốt đã bao giờ có chủ nghĩa xã hội đâu mà mất.

Câu nói đó thực ra phải hiểu là: “Chúng tôi đã bao giờ có ý định đi theo chủ nghĩa xã hội đâu. Nếu quý vị nghe nói Cam Bốt định theo con đường đó thì đó chỉ là nghe qua miệng mấy ông ở Hà Nội thôi.” Một câu nói rất khôn. Và “mấy ông Hà Nội” cũng đã bảo nói như thế là khôn, nhưng lại hiểu cái khôn theo cách khác: họ nói Hunsen rất khiêm tốn, chưa dám nhận là Cam Bốt đã có chủ nghĩa xã hội.

Câu nói của Hunsen đã báo hiệu việc Cam Bốt sẽ tách hoàn toàn khỏi ảnh hưởng của Việt Nam, kể cả trên bình diện tư tưởng.

Cố nhiên, mỗi lần tiếp quan chức Việt Nam, ngài Hunsen (mà Hà Nội rất muốn tiếp tục gọi là đồng chí) không thể không nhắc đến công giải phóng đất nước Cam Bốt khỏi tay Pol Pot. Bởi nó quá hiển nhiên. Quên nói điều đó sẽ rất bất lợi cho uy tín của ngài.

Sẽ là rất bình thường nếu ghi nhận công ơn của người cứu mạng, đồng thời khéo léo thoát khỏi tình trạng bị biến thành cái đuôi hay trò chơi của ân nhân. Một ân nhân thực sự tốt cũng không nên vì đã làm ơn mà biến kẻ chịu ơn thành con rối. Ngài Hunsen sẽ rất đáng tôn trọng nếu làm được như vậy, và chỉ như vậy.

Nhưng Hunsen đã không chỉ làm vậy.

Những tháng gần đây ông ta có những động thái chứng tỏ ông ta hết lòng phục vụ những người cầm đầu ở Trung Nam Hải, những người đang có tham vọng chiếm hầu như toàn bộ biển Đông (mà họ gọi là biển Hoa Nam). Ông ta thiết lập quan hệ “đối tác chiến lược” với Trung Quốc, tuyên bố ủng hộ quan điểm của chính phủ Trung Quốc trên vấn đề biển Đông.  

Đặc biệt, trong những ngày từ 9 đến 13 tháng 7 vừa qua, lợi dụng tư cách chủ nhà của hội nghị các bộ trưởng ASEAN thứ 45 (AMM-45), ngài Hunsen đã tìm mọi cách phá hoại tiến trình ra tuyên bố chung của khối này về vấn đề biển Đông. Ông ta nói việc các nước muốn đưa ra một tuyên bố như vậy là thái độ “bắt chẹt” nước chủ nhà. Không cần phân tích hay bình luận dài dòng, chỉ cần dẫn những lời phát biểu sau đây của một vài nhân vật có uy tín quốc tế cũng đủ thấy bụng dạ của người cai trị Cam Bốt.

Ngoại trưởng Indonesia: “ASEAN không có thông cáo chung về biển Đông là cực kỳ vô trách nhiệm và đáng phẫn nộ. Đây là lúc ASEAN phải đồng lòng”. “Hãy hỏi các nước có hành động quá lộ liễu, như nước chủ nhà chẳng hạn.”

Giáo sư Carl Thayer, học viện quốc phòng Úc: “Cam Bốt là thủ phạm, cố tình làm hỏng cuộc họp Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần này.”  

Báo Channel News Asia: “Các nhà ngoại giao tại cuộc họp nói Cam Bốt chống lại mọi hành động làm mất lòng Bắc Kinh. Giới chức Cam Bốt và Trung Quốc đã họp riêng ngay trước hội nghị Bộ trưởng ngoại giao ASEAN. Bộ trưởng Dương Khiết Trì của Trung Quốc bày tỏ công khai rằng ông đánh giá cao sự ủng hộ bấy lâu của Cam Bốt dành cho Trung Quốc trong các vấn đề liên quan đến “lợi ích cốt lõi” của Trung Quốc.” 

Rõ ràng ông Hunsen đang thọc lưỡi dao vào hông Việt Nam. Vì quyền lợi, ông ta đang từng bước bán đứng những người đã đưa ông từ miệng hố chôn người tập thể lên địa vị đứng đầu chính quyền Cam Bốt.

Vua chúa Trung Hoa có truyền thống trong việc mua chuộc vua chúa các nước khác. Một lần nữa, kẻ bị họ mua chuộc là người đứng đầu nước láng giềng tây-nam của chúng ta. Việt Nam một lần nữa rơi vào thế gọng kìm giữa Trung Quốc và một nước chư hầu của họ, giống như thời kỳ 1975 – 1979.

Tất nhiên, cũng phải nói rằng trong việc ngài Hunsen ngả vào lòng Trung Nam Hải, các vị lãnh đạo nước ta cũng khó mà lên tiếng trách móc được.

NGUYỄN TRẦN SÂM