Trần Văn Chánh – TẢN MẠN HÒA GIẢI HÒA HỢP DÂN TỘC TỪ CÂU CHUYỆN NHẠC SĨ NGUYỄN VĂN ĐÔNG

untitled-1Tn mn v hòa gii hòa hp dân tc trong khong thi gian này, gn na thế k sau khi chm dt cuc chiến tranh tàn khc 30 năm đi đến thng nht hai min Nam, Bc,  tôi xin khi đu t câu chuyn qua đi ca nhc sĩ Nguyn Văn Đông tháng 2 năm 2018 va qua.

Nguyn Văn Đông là nhc sĩ min Nam, t lâu ni tiếng vi nhng ca khúc Chiu mưa biên gii, Phiên gác đêm xuân, My dm sơn khê, Sc hoa màu nh… Ông còn là son gi hoc đo din ca khong 50 v tung ci lương ni tiếng, như Na đi hương phn, Tiếng hc trong trăng, Mưa rng, Đon tuyt, Tướng cướp Bch Hi Đường …

Vì nguyên là đi tá Cc trưởng Cc An ninh Quân đi VNCH, thuc “bên thua cuc”, ông được đưa đi hc tp ci to đến năm th 11 khi gn chết mi được cho v, may sao được gia đình chăm sóc phc hi sc khe, thoát chết, nhưng t đó ông hoàn toàn im lng, không h phát biu phê phán tiếng nào đi vi chế đ mi, t chi mi cuc phng vn ca mt s nhà báo, k c nhng chương trình trc tiếp ghi hình hi ngoi. Cũng không đi xut ngoi theo din HO, mà li vi quê hương, sng lng l trong s thanh bn vi ca hàng tp hóa khiêm tn ca gia đình đường Nguyn Trng Tuyn, TP. HCM, và mt ngày 26.2.2018, th 86 tui.   

Trong bi cnh hu chiến, nhc sĩ Nguyn Văn Đông có l đúng là mt trong nhng người Vit yêu nước, trong sch tiêu biu, xng đáng được nêu ra đ làm gương cho tinh thn hòa gii hòa hp dân tc! Vì ông đã t giác hơn ai hết xóa b quá kh, hn thù, chp nhn sng vui vi nhng gì đang có.

Trước đó, Nguyn Văn Đông tuy là người lính VNCH (cp bc đi tá, không phi “tâm lý chiến” như người ta đn đi), nhưng nhc ông toàn mang du n phn chiến làm nht ý chí binh sĩ. Cá nhân ông vn có cái nhìn đi lp vi cuc chiến, nên năm 1961 B Thông tin chế đ Sài Gòn đã ra lnh cm ph biến hai nhc phm Chiu mưa biên gii và My dm sơn khê, và bn thân tác gi cũng đã tng b trng pht, cho ngưng chc mt thi gian dài (theo Trn Hu Ngư, a, sao kỳ l vy?, NXB M Thut, 2016, tr. 134).

Như vy v mt khách quan, nhc sĩ Nguyn Văn Đông đã gián tiếp góp công không nh cho “bên thng cuc”, bi tính ra v mt quân s ông chng có thành tích gì đáng được nhc ti trong chuyn hành quân chng cng, trái li ch vô tình hay c ý tuyên truyn cho lính hoc người sp đi quân dch phe mình b nhũn đi không còn mun đánh đm gì na, khi ông cho h nghe hàng ngày nhng li nhc văng vng khp hang cùng ngõ hm sut thi gian dài, được chuyn ti mt cách truyn cm bi mt s ca sĩ tài danh mt thi: “… Lòng trn còn tơ vương khanh tướng, thì đường trn mưa bay gió cun còn nhiu anh ơi…” (Chiu mưa biên gii, 1956). Hoc: “Chn biên thùy này xuân ti chi?/ Tình lính chiến khác chi bao người/ Nếu xuân v tang thương khp li/ Thương này khó cho vơi, thì đng đến xuân ơi!” (Phiên gác đêm xuân, 1956).

Sau khi đi hc tp ci to hơn 10 năm tr v, Nguyn Văn Đông đã tr thành mt công dân tt, nếu không nói quá tt. y vy mà khi ông qua đi đu năm nay, gia đình cho đăng cáo phó trên mc qung cáo báo chí, đã có hai t báo ln TP. HCM t chi không đăng! Nhng người biết chuyn đu cho vic t chi đăng cáo phó là mt thái đ nh nhen hèn kém, không biết phân bit phi quy (không biết câu “nghĩa t là nghĩa tn”) ca anh em làm báo, nhưng dường như đây không phi li riêng ca h, vì s thù dai thù vt kiu ch nghĩa lý lch hèn kém vn đã được truyn t trên xung, thâm nhim trong các cp chính quyn ln nh, và có tính h thng. Tôi được biết cu dân biu Dương Văn Ba ca chế đ cũ khi qua đi tháng 11 năm 2015 cũng gp mt trường hp tương t. Tuy nhiên, điu quan trng là t s kin b ngoài trông nh nht này, nhng người có lương tâm trong b máy chính quyn hin ti s phi suy nghĩ thêm v thc cht thái đ hòa gii hòa hp dân tc ca “bên thng cuc”, và nh li cho k hơn li nói 13 năm v trước ca c th tướng Võ Văn Kit, khi năm 2005 ông nhc li chiến thng nhân dp k nim ngày 30.4: “Mt s kin liên quan đến chiến tranh khi nhc li, có hàng triu người vui, mà cũng có hàng triu người bun. Đó là vết thương chung ca dân tc, cn được gi lành thay vì li tiếp tc làm cho nó thêm r máu”. 

Nhưng hòa gii hòa hp dân tc phi có điu kin và cũng phi xut phát t thin chí hai phía, trên cơ s xóa b quá kh hướng v tương lai, t đó không còn mi th mc cm, c t tôn ln t ti.

Cho đến hin nay, tr nhng ý kiến phê phán nghiêm chnh ca mt s trí thc Vit kiu hi ngoi có gc “cách mng” (như Bùi Tín…) hay “ngy quyn” đi vi chế đ CS Vit Nam, không ít cá nhân người Vit nước ngoài vn còn hm hc chi càn CS và tôn vinh chế đ cũ VNCH là có lý do chính đáng ca h, bi gia đình h phi trc tiếp chu đng quá nhiu ni đng cay khi còn là “thuyn nhân” di tn trong cuc chuyn hình kỳ lch s, và cũng vì trông thy các nhà đương cuc Vit Nam liên tiếp phm phi nhiu chính sách sai lm c v kinh tế ln chính tr,  nhưng đây dường như không phi là hành đng sáng sut thc thi v, cn thiết cho mt nước Vit Nam đang cn có s đoàn kết gn bó cht ch đ va phát trin, va đi phó hiu qu vi nhng khó khăn nguy him t bên ngoài đưa li.

Trên thc tế, lch s đã sang trang. Đim li s thy, cách chng cng ca VNCH khá văn ngh tài t, nên không thua mi l. Lut pháp ngăn cm tuy có đó nhưng áp dng không nghiêm vì còn có s ràng buc ca Hiến pháp vi nguyên tc phi tôn trng t do dân ch, và người ta c thoi mái sáng tác/ ca hát nhc vàng, nhc phn chiến; báo chí khuynh t hot đng công khai đy ry (như các t Tin Văn, Hành Trình, Đt Nước, Đi Din…); văn hc các th loi thì tr văn hc thông tin tuyên truyn do nhà nước bo tr, hu như không có bài văn bài thơ nào c vũ cho vic đánh nhau, trái li ch “chp tay nguyn cu cho b câu trng hin”… Th loi bút ký phát trin mnh trong giai đon chiến tranh ác lit (1965-1975) nhưng ch mô t toàn nhng chuyn đau kh trong chiến tranh, đy khóc thương ai oán (như Du binh la ca Phan Nht Nam, Nht ký ca người chng ca Thái Lãng, Gii khăn sô cho Huế ca Nhã Ca…). Quân đi thì tr mt s mun tiến thân trên đường binh nghip, tr thành tướng tá, hu hết đu đi đánh trn mt cách bt đc dĩ (kiu người lính-nhc sĩ Nguyn Văn Đông vy), ai cũng s chết. Không ít lính VNCH còn rt thông cm trong cùng cnh ng vi người lính Bc phương, như khi Phan Xuân Sinh viết: “Người lính nào mà chng rét lúc ra quân/ Khi lâm trn mà không té đái” (“Ung rượu vi người lính Bc phương”, 1972).

Cũng nhà thơ Phan Xuân Sinh, sau hơn 30 năm tr li thăm quê nhà, ngi ung rượu đế vi người lính già mi quen gc Vit cng, đã cm hng viết tiếp vi ging điu cm thông như cũ: “Người lính già bên kia chiến tuyến, gt gù say/ Tôi thm cám ơn viên đn, anh em tôi bn trt/ Nên ông còn sng sót cùng tôi đi m/ Chúng tôi nghn ngào chia xt ni lòng nhau” (“Người lính già, bên kia”, 2011). 

Tướng lãnh cp cao VNCH có người còn ăn chay nim Pht, thin đnh, như các ông Cao Văn Viên (Tng tham mưu trưởng), Trn Văn Chơn (Đ đc, Tư lnh Hi quân), Nguyn Khoa Nam (Tư lnh Quân đoàn IV, t sát ngày 1.5.1975)…

Trong cuc đi đu, h thng tuyên truyn chng cng ca min Nam rt kém so vi Bc Vit. Thế thì đánh không thua mi l!

Cùng lm s nói an i g gt nhưng rt chân tht và nhân văn như ông H Văn Kỳ Thoi (cu Phó đ đc, cu Tư lnh Hi quân Vùng 1 Duyên Hi, VNCH), nghe cũng d thương: “Dù thng hay bi, trong cuc chiến, tt c chiến sĩ hai bên đu làm nhim v ca mình dù theo lý tưởng khác nhau. Sau cuc chiến, nhng chiến sĩ dù hi sinh cho mt lý tưởng nào đó, khi chết trong b quân phc, đu là nhng anh hùng, thì khi đã nm xung phi được s kính n ca nhng thế h sau” (Can trường trong chiến bi, 2007, tr. 319).

Trong khi đó, min Bc Vit Nam ch trương rm r kéo quân vào đánh ti tp, tn bao nhiêu sinh mng ca nhân dân cũng không ngi, “còn cái lai qun cũng đánh”, “dù phi đt cháy c dãy Trường Sơn cũng phi kiên quyết giành cho được đc lp”…

Đ thành công bng mi giá, phía Bc Vit Nam còn s dng mt h thng tuyên truyn rng khp, t trong sách giáo khoa dành cho hc trò nh, cho đến tt c mi th loi văn hc-ngh thut, đc bit là v âm nhc. Ri ci cách rung đt (1953-1956), ri Nhân Văn Giai Phm (1955-1958), ri có nhng câu thơ kích đng lòng căm thù giai cp như: “Chém chém chém/ Giết giết giết/ Bàn tay không phút ngh”…

Quyết tâm chiến đu như thế, tuy kéo dài đến 30 năm mi thng li, bng cách hi sinh tính mng dân, lính quá nhiu cũng là d, nhưng không thng mi l.

Bây gi ngm li, nếu cho cá nhân được quyn la chn, tôi s mnh dn chn “bên thua cuc”, vì xem ra bên thua cuc có phn nào hin hòa lành mnh t tế hơn. Theo cách nhìn này, bên thua cuc nên t cm thy danh d và không còn gì đ mc cm t ti, hay cn phi tiếp tc trách móc chi bi cho h gin. Hơn na, đa s nhng người Vit di tn sau 30.4.1975, gi đây cũng đã n đnh cuc sng khá tt, nh s run ri ca hoàn cnh thua cuc, vi hoàn cnh thng thua không ch do người Vit quyết đnh, mà còn chu nh hưởng/  l thuc bi mt s cường quc!

Trái li, “bên thng cuc” cũng chng có gì đáng t hào, đ c t chc mãi nhng ngày l k nim chiến thng, tiếp tc xưng hùng xưng bá, mà còn cn phi thành tht sám hi xin li nhân dân, do đã nướng quá nhiu con dân trong la đ, và phm phi nhiu sai lm trong các ch trương-chính sách kinh tế trước và sau 1975, khiến cho nhân dân c hai min Nam, Bc phi gian nan đ kh trong mt thi gian dài. Như ý kiến phát biu thng thn ca mt v PGS ca chính bên thng cuc (ông Đào Công Tiến, nguyên Hiu trưởng Đi hc Kinh tế TP. HCM): “Cn có li thành tâm sám hi và xin li t đng Cng sn ti nhân dân – cng đng các dân tc Vit v nhng quyết sách sai lm tng đưa đến nhng đau thương mà dân tc phi gánh chu như đã nêu trên. Hòa gii, hòa hp dân tc là chuyn ln ca dân ca nước không th tiếp tc quay lưng li được. Sám hi và xin li nếu được thc hin là s thành tâm, thiết nghĩ rt cn có cho hòa gii hòa hp dân tc”.

Tóm li, hòa gii hòa hp dân tc phi được thc hin t thin chí ca c hai phía thng cuc ln thua cuc, t s thâm sâu suy nghĩ bng tinh thn bao dung truyn thng ca người dân Vit, trên cơ s xóa b mi mc cm t tôn hoc t ti và thái đ thù dai thù vt nh nhen dù thuc bt c bên nào. Nhưng nói chung “bên thng cuc” cn phi th hin tích cc trước bng hành đng thc tế c th, ch không ch nói suông, đ cho nhng người Vit có hoàn cnh như nhc sĩ Nguyn Văn Đông, cu dân biu Dương Văn Ba… sau này mà có ai chết na thì gia đình h ít nht cũng được tr tin đăng cáo phó như mi công dân bình thường khác!

Advertisements

One comment on “Trần Văn Chánh – TẢN MẠN HÒA GIẢI HÒA HỢP DÂN TỘC TỪ CÂU CHUYỆN NHẠC SĨ NGUYỄN VĂN ĐÔNG

  1. Bên “lề trái” thường nhận xét khá cực đoan báo chí lề phải. Người làm báo đều thuộc giới trí thức, báo chí lại do nhà nước (ngành tuyên giáo) quản lý chặt theo định hướng. Họ cũng cố gắng để có thể làm tốt việc truyền tải theo yêu cầu của đường lối chính thống và cũng cố gắng thực hiện việc đấu tranh cho chân thiện mỹ. Không dễ dàng trong công việc làm báo với nhà báo có lương tâm. Còn nhà báo thiếu lương tâm thì cũng không ít. Tuy nhiên, khuynh hướng cởi mở cũng đang có nhiều dấu hiệu khả quan…

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s