NGUYỄN TRẦN SÂM – Văn Cao và hy vọng về những mùa xuân

vancaoKhông phải tất cả, nhưng nhiều người vốn biết đến Văn Cao trước hết như một nhạc sỹ “cách mạng”. Đó là tác giả của bài hát được lấy làm “quốc ca”!

Nhưng bi kịch của Văn Cao là ở chỗ ông phục vụ “cách mạng” mà tâm hồn lại hướng về nơi khác, và sâu bên trong thì ông sống với lý tưởng khác. Không phải ngẫu nhiên mà tác giả Tiến Quân Ca không có được sự ưu ái từ phía các lãnh tụ cách mạng. Dù ông đã được truy tặng giải thưởng Hồ Chí Minh, và dù người nhà ông khẳng định ông là “nhạc sỹ cách mạng”, nhưng những giai điệu mà ông sáng tác, hay chính xác hơn, như ông từng nói, là ông đã “nghe” hay “thấy” chúng ùa về từ đâu đó trong không gian xa xăm rồi ghi lại trên giấy và để lại cho đời, thì chứng tỏ ông thực sự sống trong một thế giới kỳ ảo và cao đẹp hơn nhiều so với cái “hiện thực cách mạng” đã diễn ra mấy chục năm qua trên mảnh đất này.

Về hành động, đúng là Văn Cao từng phục vụ hết lòng cho “cách mạng”. Lớn lên trong cảnh đất nước điêu linh, dân tình nheo nhóc, ông đã đi theo “cách mạng”. Ông từng là đội trưởng Đội Danh Dự Việt Minh, một nhóm người chuyên trừng trị những kẻ chống lại Việt Minh. Ông đã thực hiện vai trò này một cách xuất sắc. Nhưng vốn thực sự không thuộc hàng sát thủ, hoạt động đó đối với ông chỉ diễn ra trong thời gian vài năm. Rồi ông trở lại với nghề làm báo, một nghề không quá xa so với nghề làm nghệ thuật. Tiếp tục đọc

ĐÀO HIẾU TẠP VĂN – Ngôn ngữ trong văn học và nghệ thuật

f641b98511fd2dee266d0be969dd0ae9Một trong những yếu tố nhận ra con người là ngôn ngữ. Một trong những yếu tố nhận ra nghệ thuật cũng là ngôn ngữ. Ngôn ngữ là nhịp cầu cảm thông giữa muôn loài.

Sinh vật cấp thấp sử dụng những tín hiệu đơn giản để hiểu nhau, tín hiệu ở con người phong phú hơn gấp nhiều lần, chính vì thế mà sự cảm thông giữa con người sâu sắc hơn, tinh tế hơn gấp nhiều lần.

Nhưng khi con người giao cảm nhau bằng nghệ thuật thì hẳn phải sử dụng một ngôn ngữ khác, mới mẻ, tinh vi, sáng tạo hơn, bất ngờ, kỳ diệu hơn.

Ðó chính là ngôn ngữ của văn học và nghệ thuật.

Thực ra văn học cũng là nghệ thuật, nhưng vì văn học sử dụng lời nói mang ý nghĩa cụ thể để diễn đạt, nên ta có thể xếp nó riêng một bên. Trong khi các nghệ thuật khác như âm nhạc, điêu khắc, hội họa… lại sử dụng thứ tín hiệu không mang ý nghĩa cụ thể (âm thanh, màu sắc, đường nét, chất liệu..) nên tạm xếp vào một phía khác. Tiếp tục đọc