MICHAEL LANG – Tán cuội về những số La Mã

Trong cuộc sống trên thế gian này có những điều tưởng chừng chẳng có liên quan gì đến nhau nhưng có vẻ như lại có. Thông thường, nhận thức được hình thành bởi tư duy duy lý bảo chúng ta phải phủ nhận những sự liên quan “vu vơ”, nhưng nhiều khi chính những cái “vu vơ” này lại cho phép ta đoán được một số sự kiện một cách khá chuẩn.

Nhiều người từ xa xưa đến nay đã dùng lối phân tích tên riêng (của một người, một vùng đất hay một quốc gia,…)  viết bằng loại chữ tượng hình để đoán tính cách hoặc số mệnh của con người hoặc quốc gia tương ứng. Trong một bài viết của tôi đăng trên Lề Trái, bài “Tán cuội về những tấm bản đồ”, tôi đã nói số phận của một dân tộc có vẻ như có liên hệ với hình dạng lãnh thổ quốc gia. Lần này xin “tán cuội” thêm về sự liên quan giữa những chữ số La Mã ghi thứ tự các lần đại hội của một tổ chức với sự thăng trầm của tổ chức đó.

Dãy số I, II, III với số nét tăng dần và sắp xếp đơn giản thể hiện sự phát triển đều đặn và mạnh mẽ. Rất khí thế! Đến đại hội IV, số nét tiếp tục tăng, ít ra là thể hiện sự phát triển tiếp theo về lượng. Nhưng đã bắt đầu có một sự phức tạp. Không còn đơn giản là những cái “sổ” thẳng như trước.

Tiếp theo là đại hội V. Xin quý vị chú ý. Số “năm La Mã” này là chữ “vờ”. Vờ là vờ vịt. Là dối trá. Là ăn thật mà làm giả. Đó là thời kỳ suy thoái trầm trọng. Người ta cứ hô khẩu hiệu. Cứ dô nhau “tiến lên”. Tưởng chừng một bước nữa là đến thiên đàng. Thậm chí ai đó còn hô lên: “Thiên đàng đây rồi!” Nhưng trong việc làm thì anh nào cũng sợ thiệt. Kết quả là đói rã họng. “Năm tám mươi, gạo tám mươi (80 đồng 1 kg), dân xứ Nghệ mặt vàng như nghệ”…

Rồi đến con số VI. Đây là chữ “vi”. Vi tức là làm. Bắt đầu có làm thật. Đó là khi con người bắt đầu làm cho chính mình. Làm cho chính mình thì giả vờ là chết. “Vi” còn là nửa đầu của từ “vi vu”. Vi vu vừa có ý nói về sự bay bổng, vừa gợi ra ý nói chưa hoàn toàn chắc chắn, nghiêm túc. Và nếu xếp liên tiếp IV – V – VI thì thấy từ IV sang VI có một sự lật ngược, biểu thị sự nhìn nhận lại, sự thay đổi cách làm. “Doi Moi” – người Tây gọi cái cuộc thay đổi đó như vậy.

Sau VI đến VII. Nếu II tạm coi như chữ “u” thì VII là “vu”. Đây là nửa thứ hai của thời kỳ “vi vu”. Tiếp tục bay bổng, và âm thanh gợi cho thấy sự bay bổng xảy ra mạnh mẽ hơn ở nửa đầu. Kế đến VIII, là “vui”. Thời kỳ này quả là cuộc sống của hàng triệu người được cải thiện đáng kể. Gương mặt mọi người giãn ra, tươi tỉnh hơn.

Nhưng ngay sau đó là IX. Nó gợi lên âm thanh như kiểu nói “í-xì”. Hơi châm biếm. Như kiểu muốn nhắn nhủ: Vừa “vui” đó, nhưng coi chừng, chẳng bền được lâu đâu.

Rồi đến X. Đọc là “xờ”. Xờ xạc. Bắt đầu mệt. Bắt đầu quay lại với những sự bất ổn. X còn là ẩn số, báo hiệu những điều chưa tiên lượng được. Tiềm ẩn những điều chưa chắc đã hay ho chi. Và X còn là “bản lề” trong tổ hợp IX – X – XI. Từ IX đến XI lại là một sự đổi chiều. Bắt đầu đi xuống. XI là “xì”. Xì hơi. Sắp xẹp. XI là “xị” – xị mặt vì không vui. Những điều không vui do chính mình tự gây ra. Và do anh hàng xóm đểu cáng mang đến. XI còn là “xí”, nơi uế tạp.

Bây giờ đến XII. Xù. Xù lông như con chim sau trận bão. Và xù để cố gắng làm ra vẻ oai, dọa kẻ khác trong thế yếu. Xù còn gần nghĩa với rã đám. Một nghĩa nữa là “xù nợ” – sắp vỡ nợ. Nợ ở đây có thể là nhiều thứ, không đơn giản chỉ nợ tiền. Trả nợ không được thì phá sản. XII còn là “xú” – xú uế.

Nếu còn có lần sau thì sẽ là XIII. Là “xui” hay “xúi”, tức xui xẻo, xúi quẩy. Hoặc “xỉu”, tức kiệt quệ, gần với “ngoẻo”.

MICHAEL LANG

Advertisements

3 comments on “MICHAEL LANG – Tán cuội về những số La Mã

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s