NGUYỄN TRẦN SÂM – Trò chơi, ôi những trò chơi…

gameTrên đời, có lẽ thích nhất là những trò chơi. Và đáng sợ nhất cũng là những trò chơi.

Cuộc sống trần gian được một tôn giáo có xuất xứ từ Ấn Độ gọi là “lila”, có nghĩa là trò chơi. Thượng Đế sinh ra loài người, rồi bày ra những trò chơi với họ. Và chính những con người cũng bày ra những trò để mình chơi. “Trò chơi là trời cho”. Vậy, hãy cứ chơi, cho đúng bản chất con người mà Thượng Đế sinh ra.

Nhưng nhìn vào những trò chơi mà các nhóm người trong xã hội đang chơi hiện nay, nhiều khi thấy hãi hùng…

*

Trước hết là những trò “ghêm” (games). Game vốn chỉ có nghĩa là trò chơi, nhưng khi người Việt nói “ghêm” thì ngụ ý trò chơi điện tử trên máy tính, có thể là “ghêm on lai”. Hàng trăm hàng ngàn thanh thiếu niên ngồi lì nhiều giờ liền, thậm chí nhiều ngày liền,  trong những quán chơi ghêm. Những thanh thiếu niên này bỏ học, bỏ làm, quên cả cha mẹ, anh chị em, thậm chí quên ăn, quên uống. Đã có trường hợp chết gục tại chỗ vì trụy tim mạch.

Vậy những trò chơi ghêm này có gì hấp dẫn ghê gớm đến vậy? Đương nhiên là chúng có khía cạnh hấp dẫn, lôi cuốn của chúng mà chỉ người chơi mới biết. Người không chơi không thể nào hình dung ra nổi chúng hấp dẫn thế nào. Tiếp tục đọc

TRẦN DƯƠNG – Thêm hai tên gọi lởm khởm

Bup-be-2Những tên gọi quốc tế được dịch hoặc đặt lại một cách tùy tiện thì nhiều, nhưng ở đây chỉ xin nói thêm về hai cái tên nữa. Nói không phải để thay đổi, chỉ là cho “vui” thôi.

Thứ nhất là cái tên Tiệp Khắc. Quốc gia này vốn là Czechoslovakia (theo mẫu tự Czech là Česko-Slovensko), là một quốc gia được ghép một cách gượng ép từ hai xứ Czech và Slovakia. Từ “Czechoslovakia” có phiên âm quốc tế là  /ˌɛkɵslɵˈvkiə/ , phiên âm gần đúng ra tiếng Việt là “trê-khô-xlô-va-ki-a”. Người Tàu lấy 2 âm tiết đầu, /ɛ/ và /kɵ/, phiên ra tiếng Tàu thành hẳn 2 từ đơn âm. Hai từ này lại được phiên ra tiếng Việt qua âm Hán-Việt thành “Tiệp Khắc”. Như vậy, các ông người Tàu và sau đó là các ông người Việt đã gọi tên quốc gia ghép, gồm Czech và Slovakia, bằng một từ mà thực ra mới tương ứng với Czech, chưa có Slovakia trong đó. Chắc hẳn, những người Slovakia ở Czechoslovakia mà phát hiện ra chuyện này thì họ sẽ không hài lòng, và nếu lãnh đạo Czechoslovakia có nhiều người Slovak thì chuyện này có thể ảnh hưởng đến quan hệ của quốc gia này với Trung Quốc.

Sự việc sẽ không trở nên trớ trêu, nếu không có chuyện là vào ngày 1 tháng 1 năm 1993 Czechoslovakia bị tách trở lại thành 2 quốc gia Czech và Slovakia. Theo báo chí tiếng Việt thì Tiệp Khắc được tách thành Czech và Slovakia. Và, như trên đã nói, vì “Tiệp Khắc” về chữ nghĩa mới là Czech nên tin này có nghĩa là Czech tách thành Czech và Slovakia! Rất oái oăm. Tuy vậy, nếu lờ đi cái chuyện rằng Tiệp Khắc mới chỉ là Czech, tức là lợi dụng việc trong tiếng Việt có 2 kiểu phiên âm, và cho rằng Tiệp Khắc là cả Czechoslovakia thì có vẻ vẫn tạm ổn. Còn trong tiếng Tàu, do chỉ có 1 cách phiên âm nên chắc chắn tình huống còn oái oăm hơn. Tiếp tục đọc