Romania những ngày cuối năm 1989

nicolae-ceausescu_1682818aTrong thế kỷ XX, Romania là một trong số những quốc gia bị cai trị bởi một thể chế độc tài hà khắc nhất. Ngay cả trong hệ thống XHCN cũng chỉ có vài ba nước mà mọi người dân từng giây từng phút phải thể hiện sự tôn sùng lãnh tụ như ở nước này. Không những “lãnh tụ” Nicolae Ceauşescu mà cả vợ ông ta là Elena Ceauşescu cũng là đối tượng của sự tôn sùng đến mức lố lăng (bà ta được phong viện sỹ hàn lâm và có quyền sinh quyền sát không kém gì chồng).

Vì trong xã hội Romania trước cuối năm 1989, những biểu hiện bất mãn với chế độ là không đáng kể, và một số ít ỏi những kẻ thể hiện thái độ như vậy bao giờ cũng nhanh chóng bị loại trừ, nên ngay đến đầu tháng 12 năm 1989 cũng không ai ngờ rằng chỉ mấy ngày sau đó chế độ Ceauşescu đã sụp đổ, và vợ chồng ông ta bị xử tử. Trước ngày đó, có lẽ trong xã hội mọi người đều tin rằng đại đa số cũng chán ghét vợ chồng Ceauşescu như mình, nhưng không ai dám thổ lộ với người khác, vì nhỡ ra…

Rất giống Mao ở Trung Quốc, họ Kim ở Triều Tiên và ở một vài nước khác, tại Romania Ceauşescu cũng đã được gọi là Người Dẫn Đường và Thiên Tài vùng Carpat. Ông ta sống và xử sự với dân chúng như một ông vua. Ngày kỷ niệm lớn nhất hàng năm của dân tộc là ngày sinh ông ta. Trong ngày đó, ai có vẻ mặt không vui sẽ dễ gặp nguy hiểm. Ceauşescu không thể ngờ… (Và không chỉ ông ta. Mọi loại độc tài đều nghĩ toàn dân tuyệt đối trung thành với mình, mình sẽ cai trị suốt đời và truyền ngôi cho con cháu hoặc những kẻ tâm phúc.) Tiếp tục đọc

Những cái tên cầu!

Trước năm 1975, nhà ngoại tôi ở giữa đoạn đường Võ Xu và Võ Đắc, tỉnh Bình Tuy, nhà tôi ở Cam Ranh. Khi đó muốn đi thăm ngoại, xe đò phải qua vùng Rừng Lá, trong đó có nhiều ông du kích thích “bắn sẻ”. Chỉ “cắc-đùm” một cái, trúng ai nấy chịu, lỡ trúng ông… tài xế kể như toi cả xe. Nhưng sợ nhứt là từ Ngã Ba Ông Đồn về Võ Đắc, có cây cầu gỗ nhỏ, mấy ông Việt Cộng thường đặt mìn dưới cầu, nhiều xe đò banh xác cùng bao sinh mạng, nên qua đây ai cũng kêu là cầu… nín thở, bởi sợ quá nên không… dám thở. Riết rồi thành tên, sau 1975 và sau này, cầu xây lại bằng xi măng, dân vẫn kêu là cầu Nín Thở!

Tôi mới vừa đọc trên báo NLĐO về một cây cầu ngay trong thời hiện đại, tên nó là cầu Máng, ở Quảng Nam, nhưng người dân gọi là Cầu Vĩnh Biệt vì nó dài 300 m nhưng bề rộng không quá 0,8m, và nó vừa kết thúc một cuộc đời của một phụ nữ sáng nay, khi chị và xe ngã xuống sông vì cầu hẹp, bị dòng nước cuốn trôi. Được biết đã có 12 sinh mạng oan uổng như vậy. Đúng là cầu Vĩnh Biệt!

Báo VNN có nói về một cây cầu khác cũng có tên Nín Thở nhưng ở thời hiện tại dù nó sát thành phố Quy Nhơn, tên là cầu Bến Gỗ. Có khoảng 1.000 hộ dân thường xuyên qua lại trên cây cầu này. Nó dài khoảng 100m, rộng chừng 1,5m được ghép bằng gỗ, tre nứa, chằng buộc bằng đủ thứ sợi thép và có cả lốp xe đạp… Nó cũ kỹ, ọp ẹp, xộc xệch và yếu đến nỗi một nửa chiếc cầu nằm chìm dưới mặt nước… nên khi đi qua đây ai cũng nín thở vì sợ!

Nghĩ đến chuyện thiên hạ vẽ vời… sinh nhật Hai Bà Trưng, máy tính bảng cho học trò, vay nghìn tỷ mua tàu mà choáng. Sự mục ruỗng phải lớn đến đâu thì trái thối mới rơi?

Nguyendinh Bon's photo.