Vấn đề người Nga ở các nước thuộc Liên Bang Soviet trước đây

NUOI ONG TAY AOĐối với 14 quốc gia nhỏ thuộc Liên Bang Soviet trước đây, sự hiện diện của những khối dân cư người Nga đang là vấn đề nan giải và vô cùng nhức nhối. Ngược lại, chính những nhóm người Nga này cũng không sung sướng gì: họ bị xa lánh và luôn bị nghi ngờ (một cách có cơ sở) rằng họ luôn có tư tưởng ly khai để được trở về cố quốc, thậm chí một số sẵn sàng làm nội ứng mỗi khi xảy ra xung đột giữa Nga và nước sở tại.

Nguồn gốc của vấn đề có từ thời Stalin. Ông này vốn là một người Gruzia, với tên khai sinh Ioseb Besarionis Dze Jugashvili, do tạo lập được vị thế trong Đảng Cộng Sản Nga (Bolshevik), đã trở thành lãnh tụ của nước Nga, rồi của LB Soviet, từ 1922 đến 1953. Ông ta hiểu rất rõ rằng quyền lực của ông ta đối với toàn Liên Bang chỉ có thể thực hiện thông qua dân tộc lớn nhất và hùng mạnh nhất là dân tộc Nga. Để thực thi đường lối đó, Stalin đã chủ trương đưa người Nga đến định cư ở tất cả các nước nhỏ thuộc Liên Bang. Những nhóm người Nga đó cùng với những đơn vị quân đội mà thành phần chủ yếu cũng là người Nga, là sự bảo đảm chắc chắn để không một thế lực nào ở một nước nhỏ có thể đưa nước đó tách ra khỏi LB Soviet. Việc di dân khi đó có vẻ rất tự nhiên, bởi đã có những năm tháng mà mọi dân tộc trong Liên Bang đều coi như anh em trong một nhà. Và chuyện người Nga coi Krym (Crimea) thuộc Ukraina hay một thắng cảnh ở một nước cộng hòa khác như của chính mình là chuyện rất tự nhiên. Chính những người dân ở những vùng đó cũng thấy từng đoàn người Nga đến nghỉ ngơi hay chơi bời tại đó như người nhà. Cố nhiên, không cái gì là tuyệt đối. Một số người dân ở những nơi đó ngay từ đầu đã không muốn chấp nhận chuyện như vậy.

Khi đời sống của người dân các dân tộc trong Liên Bang đang đi lên, và khi dân tộc Nga đang là lực lượng bảo vệ và giúp đỡ các dân tộc khác, thì mọi sự có vẻ đều suôn sẻ. Nhưng từ giữa những năm 1950, khi nền kinh tế tập thể và quốc doanh bắt đầu để lộ những bất cập, đời sống nhân dân bắt đầu đi xuống, kèm theo đó là sự bộc lộ những mặt trái của chế độ độc quyền, thì người dân các nước nhỏ bắt đầu thù ghét người Nga. Sự thù ghét đó ngày càng tăng, và đến khi LB Soviet tan rã thì cuộc sống của người Nga ở các nước đó trở nên khó chịu, ở nhiều nơi còn đến mức không chịu nổi. Họ trở thành dân tộc thiểu số ở đó, hơn thế còn bị kỳ thị ở những mức độ khác nhau. Tâm lý thông thường hình thành trong họ là muốn trở về tổ quốc. Tuy nhiên, việc trở về không phải dễ. Chính quyền Nga cũng không hẳn muốn họ trở về, bởi không muốn phải giải quyết những vấn đề xã hội do việc họ trở về gây ra, đồng thời cũng muốn lợi dụng họ để gây khó khăn cho các nước láng giềng.

Do trở về không được, những nhóm người Nga này muốn vùng mình ở ly khai khỏi nước sở tại. Và họ thường sẵn sàng thực hiện những chỉ đạo mật mà Moskva chỉ thị cho họ để gây chuyện với chính quyền nước họ đang ở. Tất nhiên, những việc làm đó không hẳn đem lại cuộc sống tốt đẹp cho họ. Trong nhiều trường hợp, những chuyện như vậy chỉ làm cuộc sống của họ khó khăn thêm.

Năm 2008, một câu chuyện như vậy đã xảy ra ở Abkhazia và Nam Ossetia, vốn khi đó là các nước cộng hòa tự trị nằm trong Gruzia (hay Georgia). Dân Nga ở đó kiếm chuyện với chính quyền Gruzia, đòi ly khai, còn Moskva thì ngang nhiên tuyên bố thừa nhận đó là các quốc gia độc lập. Đụng độ đã xảy ra, và nhân đó, Putin, lúc bấy giờ ngồi ghế thủ tướng Nga nhưng thực chất vẫn là ông chủ của Kreml và của “tổng thống” Medvedev, đã cho máy bay dội bom xuống Tbilisi, thủ đô Gruzia, giết hàng trăm dân thường.

Ngày nay, có vẻ kịch bản Abkhazia và Nam Ossetia đang lặp lại với cộng hòa tự trị Krym thuộc Ukraina. Putin cho quân mặc sắc phục không rõ thuộc lực lượng nào, vào gây rối ở đây, rồi lấy cớ đem quân vào để “bảo vệ người Nga và các quyền lợi của Nga ở Ukraina”. Bằng việc làm đó, kẻ độc tài tệ hại và ngang ngược này đang thách thức dư luận toàn thế giới, chà đạp chủ quyền của nhà nước Ukraina, đe dọa chính phủ mới của nước này, chỉ vì nó là kết quả của việc hạ bệ chính quyền của tên kẻ cắp Viktor Yanukovich. Putin cũng cho thấy, những nước thuộc LB Soviet trước đây, nếu không chịu theo ông ta, nhất là lại còn lăm le gia nhập đại gia đình châu Âu, thì sẽ không được sống yên.

Nhìn qua đó đủ thấy vấn đề người Nga ở các nước thuộc LB Soviet trước đây sẽ còn là vấn đề gay cấn không biết bao giờ mới có thể dàn xếp được. Đó thực sự là tai họa cho các quốc gia nay, một khi chính quyền Nga vẫn do những tên trùm mafia kiểu Putin thao túng.

NGUYỄN TRẦN SÂM   

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s