ĐÀO HIẾU – Trung quốc đỏ và đen

vuon-co-dien-to-chau-2

CHÚ THÍCH ẢNH Một góc gia trang Lưu Viên

Trung Quốc đọng lại trong ta màu đỏ của điệu múa lân sư rồng, của những lầu son gác tía, của quốc kỳ, của bão lửa hồng vệ binh bùng cháy trong Đại cách mạng Văn hóa vô sản.

Màu đỏ là thuộc tính của Trung Quốc. Và điểm tô cho cái nền đỏ vĩnh cửu ấy là màu vàng, xanh lam và lục. Nhà hàng nổi lớn nhất Hong Kong hãnh diện với cái  bảng hiệu bằng tiếng Anh: “The most luxury restaurant in the world” là một bản giao hưởng lộng lẫy của những màu sắc ấy trên nền đỏ chói.

Sự tự hào về màu đỏ của người Trung Quốc chính là một trong những tính cách của dân tộc đông dân nhất thế giới này.

Đó là suy nghĩ của tôi và cũng có thể là của bạn.

Nhưng khi tôi đặt chân đến thành phố Quảng Châu, khởi điểm của một chuyến du lịch dài đến Vạn lý Trường thành, thì tôi mới biết rằng mình đã lầm. Tiếp tục đọc

Advertisements

ĐÀO HIẾU – Một nửa ổ bánh mì

mu-so-voiLại một câu nói nổi tiếng: “Một nửa ổ bánh mì vẫn là bánh mì, nhưng một nửa sự thật không phải là sự thật.” 

Chuyện ngụ ngôn “Những người mù xem voi” đã minh họa một cách sinh động câu nói trên. Người sờ chân voi thì bảo voi giống hình cây cột nhà, người sờ tai voi thì bảo voi giống hình chiếc quạt …

Như thế, mặc dù chân voi, tai voi đều là “thật” cả, nhưng nó chỉ là “một phần” của “sự thật” do đó các đáp án: voi giống cây cột nhà, hoặc voi giống chiếc quạt … đều sai cả.

*

Chúng ta không mù. Chúng ta nhìn thấy con voi bằng xương bằng thịt. Nó đang đứng trước mặt. Nhưng liệu chúng ta có biết “con voi” thực tế là như thế nào không? Chẳng qua chúng ta cũng chỉ nhìn thấy cái lớp da, cái “ngoại hình” của nó mà thôi, còn bao nhiêu thứ quan trọng khác như tập tính bầy đàn, đời sống sinh lý, dinh dưỡng, các bộ máy bên trong như tuần hoàn, tiêu hóa, hô hấp… thì chúng ta mù tịt.

Vậy thì cái mà chúng ta tự hào là đã biết sự thật về con voi cũng chỉ hơn những người mù chút đỉnh, cũng chỉ là “trong thế giới người mù, kẻ chột làm vua” mà thôi. Tiếp tục đọc

Trần Trung – VÀI LỜI VỀ PHƯƠNG PHÁP VÀ NỘI DUNG GIÁO DỤC

Trong thế giới biến động không ngừng hôm nay, hầu hết những dạng hoạt động truyền thống của con người đều được đem ra xem xét lại và thay đổi. Một trong những dạng hoạt động đang chịu những thay đổi căn bản là việc HỌC.

Trong quá khứ, việc học thiên về tiếp thu thông tin. Việc này không quá tai hại, khi lượng kiến thức trong một môn hoặc của cả một ngành không quá lớn. Trước thế kỷ XIX thì từng có những người giống như bách khoa toàn thư: họ thông hiểu gần như mọi lĩnh vực tri thức. Leonardo da Vinci là một ví dụ điển hình.

Đến khoảng cuối thế kỷ XIX và nhất là từ thế kỷ XX thì không còn khả năng nào cho sự tồn tại của những ‘bách khoa toàn thư sống’ như vậy. Lượng kiến thức của một chuyên ngành cũng đã có thể gấp hàng trăm lần sức chứa của những bộ óc ghê gớm nhất. Khi đó, nếu muốn học một chuyên ngành mà cứ cố công nhồi nhét ghi nhớ mọi thông tin trong sách vở thì sẽ chết ngập trong biển kiến thức và đương nhiên không làm được việc gì.

Lối thoát duy nhất trong tình trạng này là dồn trọng tâm vào việc học và làm chủ các PHƯƠNG PHÁP. Nhiều học giả lớn thường xuyên lưu ý chúng ta về điều đó. Và dù không có học giả lớn nào nói thì vấn đề đương nhiên vẫn là như vậy.

Tuy nhiên, khi nói đến phương pháp, nhiều người cứ hiểu là ‘phương pháp học’. Họ hiểu đó là tổ hợp một số mẹo mực gì đó giúp nhớ lâu hay đại loại như vậy. Họ cũng hy vọng rằng có thể tìm được những cái mẹo hay bí quyết chi đó có thể giúp kẻ lười học ít biết nhiều! (Có những người đặt ra các bài văn vần để ghi nhớ kiến thức, nhưng nói chung chúng chẳng giúp ích gì mấy. Học mà đã phải đặt văn vần để ghi nhớ thì lấy đâu giỏi!) Tiếp tục đọc

ĐÀO HIẾU – Dư âm của hoài niệm rời

at_hanh-trinh-thuong-hai--hang-chau--to-chau--bac-kinh-7-ngày-khoi-hanh-2731052017_795e6c8d3bfa28fdd68bdf41ffc78146

Sau một chuyến đi, những gì vẫn còn ngân nga trong tâm tưởng? Tại sao vua Càn Long thường lặn lội vượt hàng ngàn cây số từ Bắc Kinh xuống tận Giang Nam bằng thuyền?

Đó là vì Giang Nam có Tô Châu và Hàng Châu.

Tô Châu không lớn và cũng không hiện đại. Nó không phải là phong cảnh. Nó là tranh sơn dầu. Là những mảng màu vẽ trên giấy dó, trên bố.

Tô Châu gom không gian lại thành những bố cục ấn tượng của Bùi Xuân Phái.

Nó không phải là một đô thị. Nó là một nơi để hẹn hò, để đàn đúm, để bù khú. Buổi tối đi qua những cây cầu đá nhỏ bắc qua dòng kênh sẽ thấy lô nhô đèn lồng, lô nhô những ô cửa vàng ngái ngủ hắt ánh sáng mờ đục xuống mặt nước. Sẽ tưởng tượng bên trong ô cửa hẹp là một nàng Tây Thi mặc xường xám đang ngồi gảy đàn tì bà.

Phố xá hẹp, tự sắp xếp thanh thản hai bên bờ kênh. Vỉa hè lát đá xám, những bậc tam cấp dẫn xuống mé nước. Xuồng gỗ như nét cọ sắc giữa vòng cung đen thẫm của những cây cầu đá nhỏ. Mái ngói xám lô nhô, so le, chập chùng.

Tô Châu mang khuôn mặt sơ khai của Hội An. Những đám mây của ba trăm năm trước vẫn còn quanh quẩn trên khoảng trời tím ngát.

Tô Châu là thành phố của hoài vọng, của ngóng đợi người xưa trở về trên bến nước.

Tây Thi, Phạm Lãi, Câu Tiễn, Ngô Phù Sai…những cái tên đã chìm khuất trong ráng chiều, đã khô héo trong lịch sử. Đồi Hổ khuất tịch, lẫn trong cây cỏ. Phạm Lãi đã dẫn Tây Thi “quy ngọa cố sơn thu” cách đây hơn hai ngàn năm trăm năm rồi, sao Câu Tiễn vẫn còn nằm đây, sao mộ của ông lại chìm khuất dưới dòng suối? Tiếp tục đọc

ĐÀO HIẾU – Nhật ký mèo kỳ 13

NHẬT KÝ MÈOCHỖ ĂN CỦA MÈO

8/4/2018

Một trong những địch thủ đáng ngại nhất của mèo là chó.

Tuy tôi cũng yêu chó nhưng loài vật trung thành và tình nghĩa này cũng nhiều lần làm khổ tôi vì đã giết chết những con mèo.

Nhưng đó là chuyện đã qua. Hiện nay chúng đang làm phiền tôi vì giành ăn với mèo.

Tám giờ tối, tôi đem thức ăn ra gốc cây. Lũ mèo đã núp sẵn trong các bụi rậm. Lần lượt xuất hiện.

Đứa thì lặng lẽ đi ra từ bóng tối như một kiếm khách. Đứa thì bước đến trong tư thế rình mồi.

Những đứa nhỏ thì vừa chạy ra vừa gào lên mừng rỡ. Chúng luôn giành ăn trước, và những con lớn cũng biết nhường cho tụi con nít.

Tôi rọi đèn pin để điểm danh từng đứa rồi quay vào.

Những lần sau đó tôi chỉ đặt khay thức ăn rồi vào nhà. Sáng hôm sau, thấy cái khay sạch bóng, yên chí là lũ mèo đã “chén” sạch.

Nhưng có một lần vừa quay vào thì nghe lũ mèo gào lên, nhìn ra khe cửa, thấy chúng từ sau gốc cây phóng ra như những tia lửa xẹt.

Chạy ra coi thì thấy con chó hàng xóm đang đớp thức ăn lia lịa. Chỉ trong 30 giây nó đã dọn sạch bách.

Từ đó mỗi khi cho mèo ăn tôi lại phải đứng canh chừng.  Tiếp tục đọc

By daohieu Posted in Không phân loại

ĐÀO HIẾU – Lão già vô dụng

12911

Gã là kẻ ít nói. Trong suốt hơn 40 năm làm việc ở công sở, gã gần như im lặng. Gã chỉ nói khi thật sự cần thiết, chẳng hạn như khi có ai hỏi thì phải trả lời, nhưng cũng chỉ ngắn gọn đại khái như: “yes or no”.

Gã không tranh luận với ai, không phân trần, giải thích khi bị gán cho một việc gì mà gã không làm. Trong trường hợp đó gã chỉ nói: “Xin lỗi” hoặc “tôi sẽ rút kinh nghiệm”.

Một nhân viên già mà lại sống thu mình, khép kín như thế dĩ nhiên chẳng ai biết gì về lý lịch gã, nhất là đám nhân viên, cán bộ trẻ.

Bộ dạng gã thì lù khù, ăn mặc lôi thôi, tóc biếng chải, trông gã giống một nhân viên quét dọn, pha trà, sai vặt… trong cơ quan hơn là một cán bộ biên tập.

Các nhân viên trẻ trong cơ quan đôi khi cũng tỏ ra chăm sóc gã theo cái lối thương hại người già lẩm cẩm… Tiếp tục đọc

ĐÀO HIẾU – Trịnh Công Sơn, anh đã đến trần gian để làm gì?

TCSKỷ niệm 17 năm ngày mất của nhạc sỹ Trịnh Công Sơn 1/4/2001-1/4/2018

(Nhân đọc bài viết “Trịnh Công Sơn và tham vọng chính trị” của Trịnh Cung đăng trên website damau.org ngày 01.4.2009)

Trịnh Cung là một họa sĩ nhưng anh viết văn thật chuyên nghiệp. Bài viết đã cung cấp những tư liệu sinh động, ấn tượng mà có thể trước đây nhiều người chưa biết đến.

Tuy nhiên tôi hoàn toàn không ngạc nhiên sau khi đọc xong bài viết ấy. Vì Trịnh Công Sơn là một nghệ sĩ giàu tình cảm, chống chiến tranh, có cảm tình với MTGPMN, và đôi khi cũng muốn làm một chàng hiệp sĩ…

Nhưng chiến tranh không phải vậy. Chiến tranh là hy sinh, đổ máu, là ngục tù. Chiến tranh còn là thủ đoạn, thanh toán nhau, phủ nhận nhau, loại trừ nhau… Trịnh Cung kể rằng ngày 30.4.75 có một ông nhạc sĩ đã “đuổi” Trịnh Công Sơn ra khỏi phòng thu Đài phát thanh Sài gòn là một ví dụ nhỏ nhưng khá điển hình.

Qua bài viết của Trịnh Cung, tôi thấy vấn đề mà anh nêu ra không có gì quan trọng, không có gì để trách cứ, lên án Trịnh Công Sơn, trái lại càng thương anh. Cũng như bao nhiêu người giàu tình cảm khác, rất nhẹ dạ, cả tin, cộng với một chút háo danh, một chút “cơ hội”… gộp lại thành một cái bi kịch nho nhỏ. Tiếp tục đọc

ĐÀO HIẾU – Suy nghĩ về Lào và Campuchia

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

CHÚ THÍCH ẢNH:

Đào Hiếu và nhà thơ Triệu Từ Truyền tại nhà riêng của anh ở thủ đô Viên Chăn

Nhiều người ghét chính quyền VN quá nên thường nói Lào và Campuchia vượt xa Việt Nam. Tôi cho là chưa hẳn đúng. Tôi đến Campuchia hai lần: lần một làm phóng viên chiến trường theo bộ dội VN (Mặt Trận 479) sang Siem Riep năm 1979. Lần thứ hai là đi du lịch vào năm 2003. Đi tùm lum.

Tôi thấy dân Campuchia lớp già và có đi học (chỉ cần cấp 2 trở lên) đều biết và giỏi tiếng Pháp. Lớp trẻ bây giờ như mấy chú xe ôm cũng nói tiếng Anh khá lưu loát. Nói chung trình độ ngoại ngữ của họ giỏi hơn VN, nhưng họ nghèo lắm, họ cùng khổ lắm.

Vừa rồi có mấy anh Hai Lúa VN sang giúp họ chế tạo xe tăng, được họ trao huân chương gì đó, thực chất là tân trang mấy cái xe tăng cũ, lấy cớ moi tiền trong ngân sách quốc gia ra mà chia nhau (giống hệt Việt Nam) chứ anh Hai Lúa sao có thề chế xe tăng được.

Chế xe tăng, tàu ngầm là chuyện của các nhà bác học, chuyện của công nghệ cao, siêu đẳng, chuyện của những quy trình sản xuất hiện đại, hàng tỷ đô la… đâu phải chuyện chơi, đâu phải chuyện của mấy anh thợ rèn, thợ tiện, chỉ doạ con nít thôi. Chính phủ Việt Nam gạt bỏ mấy anh Hai Lúa ấy là đúng rồi. Tiếp tục đọc

ĐÀO HIẾU – Nhật ký Mèo (kỳ 11)

NHẬT KÝ MÈOSĂN MỒI

Đôi ba lần, cháu nội soạn sách vở đi học, mở cặp, thấy một con chim chết.

Đó có thể là quà tặng của bé Xíu, mà cũng có thể chỉ là nó muốn đem giấu một chỗ kín đáo.

Buổi trưa Xíu thường ra vườn nằm dưới khóm hoa rình mồi: những con chim sẻ tội nghiệp, có khi là chim chào mào.

Khi con trai của Xíu là Mướp đã lớn, nó bắt chước mẹ, cũng rình mồi kiểu đó. Nhưng Mướp còn trai trẻ, nhanh nhẹn và chính xác hơn. Nó bắt được cả những con cu cườm to bằng nắm tay, tha vào nhà.

Tôi la hét khiến nó sợ, phải buông con chim ra. Chim chưa chết, bay lên, đậu trên bức tranh treo ở phòng khách. Tôi đến bắt, thấy máu chảy dưới nách. Vết cắn khoét một cái lỗ nhỏ. Tôi lấy bông gòn tẩm thuốc povidine sát trùng cho nó và nhốt trong lồng, đem đậu xanh, gạo và nước, mong nó bình phục rồi tôi sẽ thả nó về với thiên nhiên, nhưng nó không ăn, chỉ đứng nhắm mắt.

Qua một đêm, sáng ra thấy gạo và đậu xanh vẫn còn nguyên. Con chim vẫn đứng im, nhắm mắt.

Hai giờ chiều, tôi đến thăm, nó đã chết, nằm ngửa, đưa hai chân lên trời. Tiếp tục đọc

By daohieu Posted in Không phân loại

ĐÀO HIẾU – Nhật ký mèo – kỳ 9

09ÔNG NGOẠI ĐI VẮNG

12/3/2018

Đi Hà Nội một tuần, về nhà, mấy con mèo hoang bị thất lạc. Xách đèn pin đi tìm từng bụi cây, gặp được một con lang-đen- trắng, đưa khay thức ăn dụ một hồi mới dẫn được nó trở về chỗ cũ, ngay dưới gốc cây bàng. Nó ăn chậm, vừa ăn vừa phòng thủ, lấm lét nhìn xem có phải “cố nhân” không.

Đêm hôm sau, nó dẫn thêm một con mèo vàng. Hai đứa đứng ăn rụt rè.

Tôi vẫn chưa tìm thấy hai con mèo con (chừng 4 tháng tuổi). Chúng là những đứa đáng yêu nhất. Một con tam thể và một con vàng. Đó là hai con mèo hoang đầu tiên tôi nuôi từ bé, lúc chúng chừng một tháng tuổi. Chúng ở trong đống gỗ mục và tôi thường lén đem thức ăn cho chúng, bị chủ nhà xách cây ra đánh. Chúng đã quen hơi tôi và thường reo mừng khi nghe tiếng mở cổng. Chúng hay xáp lại kêu rối rít. Nhiều khi thấy chúng đói quá tôi không kịp đem thức ăn ra gốc cây mà đặt ngay dưới chân, nhưng chúng không sợ. Chúng ăn ngấu nghiến, ăn xong còn dụi mặt vào bàn chân tôi. Vậy mà đã năm ngày nay, tôi đi tìm, không thấy.

Ngày kế tiếp, có thêm một con mèo mun ở đâu cũng chạy tới. Nó không chê gì cả. Đầu cá nục có mấy cái xương rất cứng nhưng nó nhai ngon lành.

Đêm qua tôi vừa mở cổng đã nghe tiếng meo meo quen thuộc của hai đứa trẻ mẫu giáo. Đó là hai đứa cô nhi mà tôi đi tìm suốt cả tuần qua. Tiếp tục đọc

By daohieu Posted in Không phân loại